Thay vì dùng thuốc để điều trị ho, bạn có thể áp dụng những phương pháp tự nhiên từ thảo dược, thay đổi lối sống và một chế độ dinh dưỡng lành mạnh.

Y học đã chứng minh có khoảng 133 loài cây cỏ có tác dụng hỗ trợ điều trị và làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi, tốt cho hệ hô hấp.

Cam thảo (Glycirrhiza uralensis)

Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chứng minh lâm sàng cho thấy cam thảo giúp bài tiết chất nhờn, giảm ho và khó thở. Sử dụng 10 - 12g cam thảo sắc nước uống hoặc phối hợp với các vị thuốc khác uống trong ngày.

Phục linh (Poria)

Nếu bệnh nhân bị phù (giữ nước dưới da), phục linh có công dụng lợi tiểu hiệu quả, hạn chế tăng sinh đờm và giúp bệnh nhân ngủ tốt hơn. Sử dụng 8g sắc nước uống trong ngày.

Cỏ lưỡi rắn (Oldenlandia diffusa)

Cỏ lưỡi rắng thuộc nhóm thảo dược có khả năng kích thích hệ thống miễn dịch tìm và tiêu diệt các tế bào khối u, chống lại ung thư phổi. Sử dụng 20g sắc nước uống trong ngày.

Măng tây (Asparagus officinals)

Măng tây làm thay đổi biến dưỡng của nhiều loại tế bào gây ung thư. Chính các chất chống oxy hóa tế bào có mặt trong măng tây góp phần phòng chống ung thư hiệu quả. theo kết quả được đăng tải trên tạp chí Cancer News Journal tháng 12 na8mg 1979, các nhà khoa học công nhận măng tây có tác dụng hỗ trợ rất nhiều cho bệnh nhân ung thư bàng quang, ung thư phổi, ung thư hạch bạch huyết và ung thư da. Nhiều bệnh nhân đang trong giai đoạn hóa trị kết hợp uống nước ép măng tây đã rút ngắn thời gian điều trị rất khả quan. Sử dụng 50g măng tây tươi để chế biến các món ăn hoặc nấu nước uống trong ngày.

Nghệ (Curcuma longa)

Hoạt chất Curcumin trong nghệ có khả năng chống oxy hóa cao, giúp nâng cao thể trạng và khả năng miễn dịch. Bổ sung nghệ trong thực đơn hàng ngày là biện pháp phòng tránh ung thư phổi hiệu quả. Chỉ cần 1 muỗng bột nghệ trong ngày là đủ.

Sâm Ấn Độ (Ashwagandha)

Rất giàu flavanoid, có khả năng chống viêm và kháng oxy hóa mạnh, ngăn chặn sự lây lan cũng như tiêu diệt tế bào ung thư phổi. Thảo dược này còn giúp tăng tuần hoàn não, ngủ ngon, giảm stress. Dùng 10g sắc uống trong ngày.

Tiêu Iốt (Pippali-Piper longum)

Giúp phòng ngừa ung thư phổi vì nó có tác dụng tăng cường giãn mạch và tăng tuần hoàn máu đến phổi. Ngoài ra còn làm thông mũi, giãn phế quản, long đờm và làm trẻ hóa tế bào phổi. Ở những người dễ bị cảm lạnh có thể sử dụng thảo dược này với 4-5 quả tiêu khô nấu nước uống trong ngày.

Hương nhu tía (Tulsi-Ocimum sanctum)

Có hương thơm mạnh và có thể được dùng ở dạng trà rất tốt cho vùng cổ họng và ngực. Hoạt chất trong hương nhu tía kháng oxy hóa tuyệt vời, phòng chống bệnh cảm lạnh, cúm, đau đầu, viêm đường hô hấp như viêm mũi và viêm xoang. Dùng 10-20 lá nấu nước uống trong ngày.

Arjuna (Terminalia arjuna)

Hoạt chất trong vỏ cây chứa nhiều nhóm flavonoid có công dụng phòng bệnh ung thư phổi. Đây cũng là thảo dược giúp bạn có được một quả tim khỏe mạnh. Lượng dùng khoảng 5-10g bột vỏ cây sắc nước uống cả ngày.

Những loại khác

Quả việt quất, đinh hương, trà xanh, dầu ôliu, cà rốt, rau xanh và nấm...
Cũng là nhóm thực phẩm chứa nhiều flavonoid giúp ngăn ngừa sự phát triển của ung thư. Bạn có thể ăn tùy thích sao cho ngon miệng là được.

Mặc dù không có công dụng phòng hay chữa bệnh nhưng những loại thực phẩm sau đây sẽ giúp làm giảm và kiểm soát các triệu chứng bệnh hen suyễn.

Chất béo lành mạnh

Một chế độ dinh dưỡng giàu chất béo lành mạnh có trong dầu ô liu, các loại cá, ngũ cốc... không chỉ có lợi cho bệnh nhân hen suyễn mà còn giúp trái tim khỏe mạnh. Theo một nghiên cứu của BMC Public Health năm 2015, trẻ ăn nhiều bơ và thức ăn nhanh dễ bị hen suyễn hơn. Còn theo kết quả đăng trên Allergology International, bệnh nhân hen suyễn nên ưu tiên các chất béo có nguồn gốc thực vật và các axít béo omega-3 để giảm các triệu chứng của bệnh.

Hạt lanh

Hạt lanh cũng là loại thực phẩm hoàn hảo có tác dụng chống sưng viêm, giàu axít béo omega-3 cùng nhiều dưỡng chất tốt cho tim. Để hấp thu tốt các dưỡng chất trong hạt lanh, bạn có thể xay nhuyễn chúng dùng trong bữa ăn như muối mè, hoặc trộn bột hạt lanh với sữa, sữa chua, nước ép trái cây, salad...

Quả mọng

Theo Viện Dinh dưỡng của Mỹ, các loại quả họ dâu hay quả mọng chứa nhiều chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa có khả năng chống viêm hiệu quả.

Các loại đậu

Các vi khuẩn có lợi trong ruột giữ vai trò quan trọng trong việc làm giảm các triệu chứng sưng viêm do hen suyễn, theo một bài viết đăng trên Clinical & Translational Immunology số tháng 5/2016. Đậu chứa các prebiotic như chất xơ hòa tan và đây chính là thức ăn của các vi sinh vật có lợi trong đường ruột của chúng ta. Tốt nhất là bạn nên ăn khoảng nửa chén đậu mỗi ngày.

Gừng

Gừng có nhiều tác dụng hơn ngoài việc dập tắt sự khó chịu ở dạ dày, chẳng hạn như làm dịu các triệu chứng hen suyễn. Đó là nhờ các thành phần có trong gừng giúp làm giãn đường thở, theo một nghiên cứu năm 2014 đăng trên tờ Respiratory Cell and Molecular Biology của Mỹ. Đây là lý do thuyết phục bệnh nhân hen suyễn nên thêm gừng tươi vào chế độ ăn.

Nghệ

Nghê không chỉ giúp cho món ăn có mùi thơm đặc trưng cùng màu vàng tươi đẹp mắt, thành phần curcumin trong nghệ còn giúp làm dịu chứng sưng viêm ở đường hô hấp của bệnh nhân hen suyễn.

Rau chân vịt

Các loại rau lá xanh như rau chân vịt (cải bó xôi) không chỉ rất giàu vitamin, khoáng chất mà còn chứa folate, một thành phần đặc biệt thiết yếu với những người mắc bệnh hen suyễn. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 2/2016 tại Mỹ cho thấy, những đứa trẻ không được cung cấp đủ folate và vitamin D có nguy cơ mắc chứng hen suyễn cao xấp xỉ 8 lần so với những đứa trẻ ăn đủ 2 dưỡng chất này.

Lựu

Quả lựu cung cấp hàm lượng cao các chất chống oxy hóa có thể giúp giảm triệu chứng sưng viêm ở phổi, kết quả được công bố trên BMC Research Notes năm 2014.

Cà chua

Cà chua giàu chất chống oxy hóa và ít calo nên là một sự lựa chọn xứng đáng cho chế độ ăn chống lại bệnh hen suyễn. Hơn thế nữa, nước ép cà chua còn giúp làm giãn đường hô hấp, theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Plos One tháng 7/2016.

*Lưu ý: Các chuyên gia khuyên bệnh nhân hen suyễn nên theo dõi và ghi chép chế độ dinh dưỡng của mình để hiểu rõ hơn mối liên hệ giũa những gì họ ăn với các triệu chứng bệnh. Bên cạnh việc kiểm soát triệu chứng, một chế độ dinh dưỡng lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân nặng hợp lý. Theo các bác sĩ, những bệnh nhân mắc hen suyễn thừa cân cần thời gian lâu hơn để hồi phục khi bị bệnh. Do vậy, giảm cân nên là một trong những mục tiêu đầu tiên của người bị hen suyễn để điều trị tốt hơn.

Nếu bạn vừa mới được chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bạn có thể nghĩ đến việc cải thiện thói quen dinh dưỡng của bạn. Cũng có thể bác sĩ của bạn sẽ giới thiệu bạn đến một chuyên gia dinh dưỡng để thiết lập một chế độ ăn uống riêng cho bạn.

Một chế độ ăn uống lành mạnh tuy không chữa được COPD nhưng nó có thể giúp cơ thể bạn chống lại nhiễm trùng, đặc biệt là các loại nhiễm trùng vùng ngực khiến bạn phải nhập viện. Ăn uống lành mạnh cũng đồng thời giúp bạn cảm thấy khỏe hơn.

Duy trì một chế độ dinh dưỡng tối ưu để đối phó với căn bệnh này sẽ không nhàm chán và quá khó. Bạn chỉ cần làm theo những lời khuyên sau đây.

1. Có chế độ ăn cân bằng

Một chế độ ăn lành mạnh là phải đa dạng các loại thực phẩm khác nhau. Hãy áp dụng điều này vào chế độ ăn hàng ngày của bạn.

• Những thực phẩm cung cấp chất đạm ít béo như thịt nạc, thịt gia cầm và cá - đặc biệt là các loại cá có dầu như cá hồi, cá thu, cá mòi...
• Các loại đường phức như bánh mì ngũ cốc nguyên hạt, cám, gạo lức, đậu lăng, hạt diêm mạch, các loại đậu và yến mạch. Những thực phẩm này chứa nhiều chất xơ, giúp cải thiện chức năng của hệ tiêu hóa.
• Trái cây tươi và rau quả: Chứa các loại vitamin thiết yếu, chất khoáng và chất xơ, chúng giúp cơ thể bạn khỏe mạnh (một số loại trái cấy và rau quả sẽ thích hợp hơn những loại khác - hãy xem những loại thực phẩm cần tránh được liệt kê dưới đây để tìm hiểu thêm).
• Những loại thực phẩm chứa hàm lượng cao Kali, như chuối, cam, bơ, các loại rau lá xanh đậm, cà chua, măng tây, củ cải và khoai tây (các loại thực phẩm giàu Kali có thể hữu ích nếu chuyên gia dinh dưỡng hay bác sĩ của bạn có cho bạn sử dụng thuốc lợi tiểu).

2. Hãy biết những thứ cần tránh

Một số thực phẩm có thể gây một số vấn đề như sinh hơi, đầy hơi, chứa quá nhiều chất béo hay có giá trị dinh dưỡng thấp. Những thực phẩm cần tránh hay hạn chế bao gồm:

Muối
Quá nhiều Natri hay muối trong bữa ăn có thể gây ra tình trạng giữ nước, có thể ảnh hưởng đến khả năng thở của bạn. Loại bỏ lọ muối trên bàn và không nêm muối khi nấu ăn. Thay vào đó, sử dụng các loại gia vị và thảo mộc không ướp muối. Cùng với chuyên gia dinh dưỡng hay nhân viên y tế của bạn thảo luận về những thực phẩm thay thế muối có hàm lượng Natri thấp. Chúng có thể chứa những thành phần gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của bạn. Không như những điều mọi người thường nghĩ, hầu hết lượng muối ăn vào không đến từ những lọ muối, mà chúng đến từ những thực phẩm chế biến sẵn. Hãy kiểm ra kỹ nhãn của những thực phẩm bạn mua và tránh những loại chứa nhiều hơn 300mg Natri cho mỗi phần ăn và hơn 600mg cho toàn bộ bữa ăn.

Một số loại trái cây
Các loại táo, một số loại trái cây có hột cứng như mơ và đào, và dưa hấu có thể đôi khi gây đầy hơi, ợ hơi, dẫn đến những vấn đề về thở của những người COPD. Nếu những loại trái cây này không gây ra những vấn đề nào với bạn, bạn có thể ăn chúng trong bữa ăn.

Một số loại rau
Có một danh sách dài những loại rau được biết là gây ra sinh hơi và đầy hơi. Vấn đề là cơ thể bạn hoạt động như thế nào. Bạn có thể tiếp tục thưởng thức những loại rau này nếu chúng không gây ra những vấn đề đó với bạn: Đó là các loại đậu, cải bruxen, cải bắp, súp lơ, ngô, tỏi tây, hành tây, đậu hà lan, ớt và hành lá. Đậu nành cũng có thể gây sinh hơi.

Những sản phẩm từ sữa
Một số người thấy rằng các sản phẩm từ sữa như là sữa và phô mai, khiến đờm đặc hơn. Tuy nhiên, nếu những sản phẩm từ sữa đó dường như không khiến đờm của bạn đặc hơn thì bạn có thể tiếp tục ăn chúng.

Sô-cô-la
Sô-cô-la chứa caffeine, có thể tương tác với thuốc của bạn. Hãy hỏi bác sĩ của bạn để biết bạn có nên tránh hay hạn chế ăn sô cô la hay không.

Những thực phẩm chiên xào
Những thực phẩm được chiên, chiên kỹ, hay dầu mỡ đều có thể gây sinh hơi và khó tiêu. Những thực phẩm gia vị nặng cũng có thể gây khó chịu hay ảnh hưởng đến hô hấp của bạn. Nếu có thể, hãy tránh những thực phẩm đó.

3. Hãy xem những gì bạn uống

Những người có bệnh COPD nên uống nhiều nước trong suốt cả ngày. Lượng uống khoảng từ 6 - 8 ly thức uống không có caffeine mỗi ngày theo khuyến nghị. Đủ nước giúp loãng chất nhầy giúp bạn ho dễ dàng hơn.

Cần giảm hoặc tránh thức uống có caffeine, chúng có thể tương tác với thuốc của  bạn. Những loại thức uống chứa caffeine bao gồm cà phê, trà, sô đa, và các loại thức uống cao năng lượng như Red Bull (bò húc, bò cụng).

Hỏi bác sĩ về việc uống rượu. Bạn có thể được khuyên tránh hay hạn chế các loại thức uống chứa cồn, vì chúng có thể tương tác với các loại thuốc. Chất cồn cũng có thể làm chậm nhịp thở của bạn và khiến bạn khó ho đàm nhầy hơn.

Tươg tự như vậy, hãy nói với bác sĩ của bạn nếu bạn có những vấn đề về tim đã được chẩn đoán cũng như  bệnh COPD. Đôi khi, những người có các vấn đề về tim cần phải hạn chế lượng nước uống của họ.

4. Xem cân nặng của bạn tăng hay giảm

Những người có bệnh viêm phế quản mạn thường có xu hướng béo phì, trong khi những người có bệnh khí phế thủng thường có xu hướng nhẹ cân. Điều này làm cho chế độ ăn uống và việc đánh giá dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị COPD.

Nhẹ cân
Một số triệu chứng của COPD, như là ăn kém ngon miệng, trầm cảm hay cảm thấy không khỏe nói chung, có thể khiến bạn trở nên nhẹ cân. Nếu bạn nhẹ cân, bạn có thể cảm thấy yếu và mệt mỏi hoặc dễ bị nhiễm trùng vặt. Bởi vì COPD yêu cầu bạn sử dụng nhiều năng lượng hơn khi thở, bạn có thể cần tới gấp 10 lần lượng calori mỗi ngày hơn một người không bị COPD, theo Cleveland Clinic.

Nếu bạn nhẹ cân, bạn cần thêm những món ăn nhẹ cao năng lượng trong chế độ ăn. Những thứ cần thêm vào danh sách thực phẩm của bạn bao gồm: Sữa, trứng, yến mạch, hạt diêm mạch, các loại đậu, phô mai, bơ, các loại hạt và bơ hạt, yến mạch nghiền nhỏ.

Thừa cân
Khi bạn thừa cân, tim và phổi bạn phải làm việc nhiều hơn, khiến bạn khó thở nhiều hơn. Trọng lượng cơ thể quá mức có thể tăng nhu cầu oxygen. Bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng của bạn có thể khuyên bạn làm thế nào để đạt được một cân nặng cơ thể khỏe mạnh, bằng việc áp dụng một kế hoạch ăn uống khỏe mạnh và một chương trình tập thể dục có thể theo được.

5. Hãy chuẩn bị bữa ăn trước

Để sống với COPD đó là một điều kiện khó khăn, do vậy, điều quan trọng là làm cho việc chuẩn bị thực phẩm trở thành một quá trình đơn giản và không căng thằng. Khiến cho bữa ăn dễ dàng hơn, khuyến khích bạn ăn ngon miệng hơn nếu bạn nhẹ cân, và gắn với chương trình ăn uống lành mạnh bằng cách theo những hướng dẫn sau:

• Có gắng ăn từ 5 đến 6 bữa ăn nhỏ mỗi ngày, hơn là 3 bữa ăn lớn. Ăn nhiều bữa ăn nhỏ nghĩa là có thể giúp bạn tránh bị đầy dạ dày quá nhiều và giúp cho phổi của bạn đủ không gian để nở rộng, giúp thở dễ hơn.
• Cố gắng ăn bữa chính sớm trong ngày, điều này sẽ tăng mức năng lượng cho cả ngày.
• Chọn những thực phẩm có thể chuẩn bị dễ dàng và nhanh chóng để tránh tiêu tốn năng lượng. Ngồi khi bạn chuẩn bị các bữa ăn để bạn không quá mệt khi ăn và nhờ gia đình hay bạn bè trợ giúp bạn chuẩn bị bữa ăn nếu cần thiết. Bạn có thể sử dụng dịch vụ giao bữa ăn tận nhà nếu có điều kiện.
• Ngồi thoải mái trên một chiếc ghế lưng dựa cao khi ăn để tránh đặt áp lực quá mức lên phổi của bạn.
• Khi làm bữa ăn, hãy làm một phần lớn hơn để đông lạnh, để những ngày sau bạn có những bữa ăn dinh dưỡng sẵn có khi bạn quá mệt để nấu.

CẦN NHỚ RẰNG
Điều quan trọng là hãy tịnh tâm và giữ sức khỏe tổng thể khi bạn có COPD, và dinh dưỡng là một phần quan trọng. Lập kế hoạch cho những bữa ăn lành mạnh và những bữa ăn nhẹ có thể giúp bạn quản lý những triệu chứng và giảm thiểu biến chứng của COPD.